Levensverbeteraar
Kootje en ik kijken elkaar asgrauw aan. Op het journaal zien we hoe in Libanon complete dorpen en steden met de grond gelijk worden gemaakt. BOEM! Eén enkele ontploffing verpulvert een straat. Tien procent van Libanon wordt onbewoonbaar gemaakt. Honderdduizenden mensen op de vlucht, hun thuis vernietigd, heel hun hebben en houden: stof geworden. "Voor de veiligheid van Israël," bekrachtigt een Israëlische minister, zonder met zijn ogen te knipperen.
Kootje keert de rummikub-zak om: stenen kletteren op tafel - ik krimp ineen. Steen voor steen draait ze om, met de cijfers naar beneden, husselt ze doorheen. Slordig en stilletjes maken we er stapels van.
"Jij mag beginnen," nodig ik haar uit. Ze glimlacht. Een paar ronden in het spel zet ik muziek op. Kootje legt een steen. Ik neurie voorzichtig mee. Bij het afscheid krijg ik twee dikke zoenen: "Dankjewel voor de heerlijke dag."
Het wàs een heerlijke dag: op de elektrische duofiets in stralend zonlicht en frisse wind richting het Amsterdamse Bos. Verbluft bewonderen we grote, mooie percelen van een Volkstuinencomplex. Brede lanen, overal groen en bloesem. Her en der ontspannen mensen aan het werk of rusten. De Nederlandse volkstuinen zijn een oase, waar het grote geld niet telt. Tuinen worden toegewezen op basis van inschrijftijd. Een commissie stelt de prijs van de huisjes vast. Donder op marktwerking!
Fietsend naar huis besef ik dat ik gelukkig ben. Met mijn academische opleiding had ik meer kunnen verdienen. Maar de kantoren voelden leeg en de meeste mensen weinig geïnspireerd. Ik verlangde naar warmte. Ik wilde de wereld verbeteren.
Thuis in mijn keuken kijk ik naar de koelkast: MAAK HET KLEIN, staat er in koeienletters. Advies van de 86-jarige Yitzhak. Ik begeleid hem sinds een jaar. Hij hoort mijn praatjes over broederschap mild, meewarig aan. Gepokt en gemazeld in de socialistische jeugdbeweging van Israël, vol idealen voor vrede tussen Joden en Arabieren, ziet hij het donker in. Maar hij schildert. Hij zingt. Bijna iedere keer dat ik kom, heeft een vrouw zijn hart op hol gebracht.
Zijn moeder verloor haar hele familie in de vernietingskampen, maar zij leerde hem dit lied: "Rabbi Nachman van Breslov zei [...] als er een tijd van nood aanbreekt, niet wanhopen. Er is alleen vreugde!" Juist als het in je leven donker wordt, moet je blij zijn, legt Yitzhak uit. Niet vanwege de donkerte, maar omdat jij licht kunt laten schijnen.
Met trots draag ik de titel die Yitzhak mij en mijn collega's geeft: "levensverbeteraar." Wat een passende evolutie na jarenlang de wereld proberen te veranderen. De wereld is zo groot. En ik ben verdorie God niet.
Yitzhak bedoelt de titel trouwens twee kanten op. Ik besef waarom als ik zingend met Fien (88) door de straat loop. Zij achter haar rollator, ik met mijn lange girafbenen ernaast. Fien is vaak nukkig, maar vandaag is ze blij. We zingen het Franse La Tendresse: rijkdom, succes, het betekent niets als er in je leven geen tederheid is. Ik zing een regel, zij vertaalt. Samen zingen we het refrein: Non non non non...
Als we bij een straatkastje aankomen, staat er een mevrouw te bladeren in een boek. Ik zie hoe ze haar oren spitst. Ze draait zich om: "Dat lied ken ik!" Dankbaar maakt ze een praatje. Bij het afscheid krijgen we tips voor nieuwe liedjes en een concert.
Blij lopen we door. We zingen: "Règne l'amour, jusqu'à la fin des jours..."
